Stimuleren van ontdekkend leren met behulp van proceswerkbladen: effecten op taakprestaties

Abstract

In het huidige onderwijs wordt ontdekkend leren als werkvorm veelvuldig ingezet. Het zelfstandig verwerven en verwerken van informatie binnen een dergelijke leeromgeving is niet een vanzelfsprekendheid. Leerlingen hebben begeleiding nodig om het ontdekproces goed te laten verlopen en te komen tot goede taakprestaties. In deze scriptie wordt verslag gedaan van een onderzoek naar de effecten van procesbegeleiding, binnen een omgeving voor ontdekkend leren, op taakprestatie en metacognitieve kennis in de groepen 7 en 8 van de basisschool. Het interventieonderzoek dat is opgezet volgens met een pretest-posttest controle groep design, is uitgevoerd bij 103 leerlingen van twee basisscholen. Tijdens de interventie werd getracht de taakprestatie en metacognitieve kennis te verbeteren door de leerlingen te begeleiden in het leerproces. Met behulp van proceswerkbladen zijn de leerlingen begeleid in het gebruik van metacognitieve vaardigheden tijdens het werken aan een ontdektaak. Uit het onderzoek blijkt dat de onderzoeksvraag of proceswerkbladen taakprestaties verbeteren ten dele met ja beantwoord kan worden. Tussen de groepen 7 en 8 werden verschillende effecten gevonden. Groep 7 laat namelijk geen aantoonbaar effect zien. Terwijl de leerlingen van groep 8 beter scoren wanneer zij begeleid worden met behulp van de proceswerkbladen. De effecten op metacognitieve kennis waren zo gering dat hier geen relevante uitspraken over gedaan kunnen worden.