Open Universiteit
   About DSpace Software Open Universiteit border=

DSpace at Open Universiteit >
l. Master Thesis >
- School of Management >

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/1447

Title: Een postmoderne kijk op cultuurverandering: ontwikkeling van een model voor cultuurverandering
Authors: Crijns, JW
Keywords: cultuurverandering
organisatiecultuur
organisatiekunde
verandering
Issue Date: 14-Jun-2008
Publisher: Open Universiteit Nederland
Abstract: Dit afstudeeronderzoek bevat het verslag van een literatuuronderzoek en een praktijktoets over het onderwerp organisatiecultuur en cultuurverandering. Deze praktijktoets heeft plaatsgevonden bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in Voorburg en Heerlen. In de rapportage van het literatuuronderzoek ga ik in op de organisatiekundige theorievorming en de theoretische perspectieven die binnen de theorie worden gehanteerd. Er wordt aangegeven dat er hele verschillende manieren van ”kijken” bestaan binnen de organisatiekunde. Daarbij is de redeneerwijze steeds dat er hele verschillende invalshoeken (paradigma’s) bestaan van waaruit je naar organisaties kunt kijken. De theoretische perspectieven laten zien dat het een vrij bekende manier van denken in de organisatiekunde is, dat afhankelijk van de invalshoek (paradigma) er andere acties worden ondernomen om organisaties te veranderen. Bij het veranderen van de organisatiecultuur geldt eveneens dat het paradigma bepaalt wat je concreet gaat doen en welke acties er worden ondernomen. Aan de hand van de literatuur zullen twee ”stromen” worden geïdentificeerd, namelijk, het modernisme en het postmodernisme. Vervolgens zal er worden aangetoond dat er een fundamenteel verschil bestaat of je een veranderingstraject start vanuit een modernistisch perspectief of postmodernistisch perspectief. Binnen het modernistische perspectief wordt organisatiecultuur benaderd als een aparte systeem-variabele, zoals strategie, structuur en technologie, die op een voorspelbare wijze kan worden gemanipuleerd om op die manier het organisatiegedrag te beheersen en managementdoelstellingen te realiseren. Modernisten benaderen cultuur met als doel om één organisatiecultuur te scheppen waar eenheid in denken en handelen bestaat. De grondreden voor cultuurverandering ligt vooral in het verhogen van de effectiviteit en productiviteit van de organisatie. Binnen de postmodernistische benadering is er sprake van een meervoud aan culturen binnen één organisatie. Hier wordt cultuur gezien als iets wat een organisatie is en niet iets wat een organisatie heeft. Postmodernisten kennen geen eenduidige zekerheid. Zij gaan ervan uit dat er verschillende manieren zijn om tegen de werkelijkheid aan te kijken. Een werkelijkheid die wordt gevormd door een zich dagelijks aanpassende sociale constructie. In deze benadering bestaan dus meerdere waarheden naast elkaar waarbij er geen plaats is voor uniformiteit. Ook wordt verondersteld dat organisatiecultuur zich in een voortdurende staat van verandering bevindt, verre van homogeen is en bestaat uit tegenstrijdige waarden, normen en meningen die dagelijks in stand worden gehouden en veranderd door medewerkers. Postmodernisten beweren dat het kijken naar organisatiecultuur vanuit één perspectief slechts een deel van de werkelijkheid laat zien. Zij karakteriseren organisatiecultuur in termen van ambiguïteit, complexiteit en multipliciteit. Deze inzichten uit de postmoderne visie op organisatiecultuur leveren belangrijke ingrediënten op voor het ontwikkelen van een model voor cultuurverandering. Daarbij is gekeken welke rode draden steeds weer terugkomen in de postmoderne visie op veranderingsprocessen. Deze rode draden dienen als basis voor het ontwikkelen van een verandermodel voor organisatiecultuur. In het verandermodel worden de verschillende elementen met elkaar in relatie gebracht. Uitgangspunt daarbij is het ontwikkelen van een model voor cultuurverandering gebaseerd op het postmoderne paradigma. Om te voorkomen dat er in deze thesis alleen een theoretische onderbouwing wordt gerealiseerd zal het verandermodel, in de vorm van een gedachte-experiment, worden getoetst in de praktijk. De voornaamste reden voor deze praktijktoets is om te onderzoek in hoeverre het theoretische verhaal nu ”herkend” wordt door managers die er vanuit de dagelijkse praktijk mee geconfronteerd worden. Deze praktijktoets heeft de vorm gekregen van een serie interviews welke zijn gehouden bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Aanleiding voor dit onderzoek is dat het CBS een aantal relevante ontwikkelingen onderkent welke gevolgen hebben voor zijn toekomst als verzamelaar, bewerker en verstrekker van statistische gegevens en informatie. De samenleving wordt steeds pluriformer en complexer en nieuwe ontwikkelingen volgen elkaar sneller op en zijn minder voorspelbaar. Het CBS moet zich voortdurend aanpassen aan deze ontwikkelingen en haar interne processen daarop inrichten zodat zij snel en flexibel kan inspelen op trends in de samenleving. Het CBS ziet zich daarnaast op korte termijn gesteld voor een aantal veranderingen als gevolg van de door de kabinetten Balkenende II en III opgelegde vermindering van de administratieve lastendruk voor burger en bedrijfsleven. Dit heeft gevolgen voor het waarneemproces; van primair nu naar secundair in de toekomst. Om ook in de toekomst aan te kunnen sluiten bij de veranderende behoeften in praktijk, beleid en wetenschap is vernieuwing van het statistisch programma noodzakelijk. Daarnaast zijn beperkingen opgelegd aan de omvang van de organisatie waardoor het CBS zich genoodzaakt ziet om te reorganiseren. Met de strategienota ”Statistieken die tellen” is een eerste aanzet gedaan om de koers voor de komende jaren te bepalen. Om deze strategie echter succesvol te implementeren is een cultuuromslag noodzakelijk. Ik heb geconcludeerd dat de postmoderne veranderkundige theorie voldoende aanknopingspunten biedt voor het veranderen van organisatiecultuur. In tegenstelling tot de oorspronkelijke concepten van geplande cultuurverandering, die impliceerde bruikbare instrumenten op te leveren om de verandering te managen, kan cultuurverandering gestimuleerd en gefaciliteerd worden maar kan niet worden gemanaged. Volgens de postmoderne veranderkundige theorie ontstaan er tijdens perioden van ”chaos” bepaalde processen, die maken dat zelforganiserende systemen de einduitkomsten van cultuurverandering beïnvloeden. Dit betekent dat het management de verandering niet kan managen maar wel, binnen bepaalde randvoorwaarden, kan beïnvloeden en tot op zekere hoogte kan sturen. Het management heeft daarbij een belangrijke functie als katalysator van de cultuurverandering.
URI: http://hdl.handle.net/1820/1447
Appears in Collections:- School of Management

Files in This Item:

File Description SizeFormat
MWJWCrijns14juni2008.pdf493.51 kBAdobe PDFView/Open
View Statistics

Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.

 

Valid XHTML 1.0! Copyright © 2003 - 2010 Open Universiteit - Feedback