Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/1959
Title: Competentiegericht onderwijs in het MBO: De effecten van formatief zelfbeoordelen op leren en motivatie
Other Titles: Competence-oriented learning in Intermediate Vocational Education: The Effects of formative self assessment on learning and motivation
Authors: Hornstra, Steven
Keywords: onderwijswetenschappen
competence-oriented learning
competentiegericht onderwijs
MBO
formatief zelfbeoordelen
Issue Date: 22-Apr-2009
Publisher: Open Universiteit Nederland
Abstract: Theoretische basis De zoektocht naar een passende inzet van bestaande, maar ook de ontwikkeling van nieuwe manieren van beoordelen is in het hedendaagse middelbaar beropesonderwijs (MBO) nog in volle gang (Nijhof, 2006). Studenten dienen in de nieuwe visie op beoordelen actieve participanten te zijn die delen in de verantwoordelijkheid voor het beoordelingsproces. Zelfbeoordeling kan hierbij een voorname rol spelen (Sluijsmans, Dochy & Moerkerke, 1998). Een zelfbeoordeling is een leeractiviteit waarbij studenten zelf hun eigen sterke en zwakke punten in hun taakuitvoering beoordelen om de prestaties zodoende te kunnen verbeteren (Ward, Gruppen & Regehr, 2002). Voor dit onderzoek zijn uit de literatuur over formatief (zelf-) beoordelen ontwerprichtlijnen gedestilleerd. Op basis van deze ontwerprichtlijnen, met als uitgangspunt het zelfbeoordelingsschema van Boud (1992), is analoog aan de training van Sluijsmans (2002) voor formatieve beoordelingen door medestudenten een formatieve zelfbeoordelingsprocedure ontworpen. Probleemstelling Deze studie doelt op de formulering van praktische richtlijnen voor de inrichting van een formatieve zelfbeoordelingsprocedure in het competentiegerichte MBO. Verder wordt gestreefd naar meer kennis over de invloed van zelfbeoordelen door de effecten van zelfbeoordelen op de leerresultaten en het zelfbeoordelend vermogen van MBO-studenten te analyseren. Bovendien wordt een theoretische koppeling gemaakt tussen formatief beoordelen en de Self-Determination Theory van Ryan en Deci (2000a, 2000b). Onderzoeksvraag De centrale onderzoeksvraag luidt of binnen het competentiegerichte MBO het uitvoeren van een formatieve zelfbeoordeling door studenten leidt tot betere leerresultaten, een beter zelfbeoordelend vermogen en meer motivatie dan bij de studenten die geen formatieve zelfbeoordeling uitvoeren. Volgens Ryan et al. (2000a, 2000b) vormen de waargenomen competentie, de waargenomen autonomie en de verbondenheid de zogenoemde psychologische basisbehoeften die intrinsieke motivatie voeden of laten continueren. Om inzicht te krijgen in welke mate deze factoren bij een formatieve zelfbeoordeling de intrinsieke motivatie beïnvloeden, is aanvullend onderzocht of de waargenomen competentie, de waargenomen autonomie en de verbondenheid van de studenten die een formatieve zelfbeoordeling hebben uitgevoerd beter is dan de waargenomen competentie, de waargenomen autonomie en de verbondenheid van de studenten die geen formatieve zelfbeoordeling hebben uitgevoerd. Onderzoeksdesign Het onderzoek is uitgevoerd op basis van een pretest en een posttest controlegroep design: Een quasi-experiment met een controle- en een experimentele groep. De studenten van een bestaande klas zijn toegewezen aan de controlegroep, terwijl de studenten van een bestaande parallelklas zijn toegewezen aan de experimentele groep. De studenten van de experimentele groep zijn getraind in hun zelfbeoordelingsvaardigheid. De training bestaat uit vier taken, namelijk discussiëren over het nut van zelfbeoordelen, onderzoeken van en discussiëren over de beoordelingscriteria, leren schrijven van een zelfbeoordelingsrapport, en schrijven van een zelfbeoordelingsrapport. Resultaten De onderzoeksresultaten van de Wilcoxon-Mann-Whitney test voor verschilscores laten zien op het vlak van de leerresultaten, dat de intrinsieke motivatie en de verbondenheid de verschillen tussen de controle- en de experimentele groep wel siginificant zijn, maar niet de verwachte richting hebben. verder blijkt dat voor het zelfbeoordelend vermogen de verschillen tussen de controle- en de experimentele groep wel de verwachte richting hebben, maar niet significant zijn. tenslotte geven de onderzoeksresultaten aan dat voor de waargenomen competentie en de waargenomen autonomie de verschillen niet de verwachte richting hebben en niet significant zijn.
Description: Hornstra, S. (2009). Competentiegericht onderwijs in het MBO: De effecten van formatief zelfbeoordelen op leren en motivatie. April, 22, 2009, Heerlen, Nederland: Open Universiteit Nederland.
URI: http://hdl.handle.net/1820/1959
Appears in Collections:MSc Learning Sciences

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
OWSHornstra-22042009.pdf1.21 MBAdobe PDFView/Open


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons