Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/2022
Title: Effect van Procesgerichte Uitgewerkte Voorbeelden op Rekenprestaties, Cognitieve Belasting en Verwerkingstijd van Groep 6-basisschoolleerlingen
Other Titles: Effect of Process-Oriented Worked Examples on Maths Performance, Cognitive Load and Time-on-task of Fourth Graders in Primary School
Authors: Van Loon-Hillen, Neletta
Keywords: Onderwijswetenschappen
Rekenprestaties
procesgerichte uitgewerkte voorbeelden
cognitieve belasting
time-on-task
Issue Date: 13-Jul-2009
Abstract: Gezien de omvang van rekenproblemen van leerlingen aan het einde van de basisschool heeft deze studie zich toegelegd op de mogelijkheid tot structurele verbetering van rekenprestaties van groep 6-leerlingen door procesgerichte uitgewerkte voorbeelden. Vooral bij leerlingen met minder ontwikkelde voorbereidende rekenvaardigheden blijken achterstanden zich op te stapelen, welke zich later in de schoolloopbaan wreken. Om leerlingen met lagere rekenvaardigheden te ondersteunen in het internaliseren van probleemoplossingstrategieën werden, op basis van de uitgangspunten van de cognitieve belastingstheorie, procesgerichte uitgewerkte voorbeelden ontworpen. Deze waren afgestemd op het domein ‘cijferend aftrekken met grote getallen volgens de leenstrategie’. De verwachting was dat de interventie met uitgewerkte voorbeelden vooral bij minder vaardige rekenaars zou leiden tot verbeterde rekenprestaties, minder cognitieve belasting van het werkgeheugen, minder verwervingstijd en verwerkingtijd in vergelijking met minder vaardige rekenaars die instructie kregen volgens de realistische methode RekenRijk (Bokhove, Kuipers, & Postema, 2003). Bij leerlingen met hogere rekenvaardigheden werd, op basis van eerdere empirische bevindingen, verwacht dat resultaten vergelijkbaar of iets lager zouden zijn met die volgens de gangbare rekeninstructie. De onderzoeksgroep bestond uit 45 groep 6-basisschoolleerlingen van omstreeks tien jaar in twee bestaande klassen. Vanwege organisatorische redenen werd de ene klas ingedeeld als experimentele conditie en de andere klas als controleconditie. In het quasi-experiment werd gebruik gemaakt van een 2 x 2 design: (1) de instructiecondities, met de experimentele conditie met uitgewerkte voorbeelden en de controleconditie zonder extra ondersteuning; (2) het rekenvaardigheidniveau. In beide klassen (condities) werden leerlingen onderscheiden naar rekenvaardigheidniveau op basis van de Cito-rekenwiskundetoets 5E in rekenaars met lagere en hogere rekenvaardigheden. De klassen waren equivalent ten aanzien van deze rekenvaardigheidniveaus volgens de Cito-indeling. Daarnaast werd specifiek voor deze leeftijdsgroep een meetinstrument ontwikkeld met pictogrammen voor het meten van de cognitieve belasting. De pictogrammen bestonden uit vier poppetjes die een lichte tot zeer zware last torsten, wat duidelijk tot uiting kwam door de houding van de poppetjes en hun gelaatsuitdrukking. Rekenprestaties werden gemeten met de RekenRijk bloktoets (Bokhove, et al., 2003), en verwervings- en verwerkingstijd met een digitale wekker. In de experimentele groep werd tevens de tevredenheid met de geboden extra ondersteuning gemeten. Het meetinstrument voor cognitieve belasting correleerde significant met verwervings- en verwerkingstijden. Een significant effect van de interventie werd alleen gevonden in de verwervingstijd en er was een effect van rekenvaardigheidniveau op de cognitieve belasting en verwerkingstijd. Er waren geen interactie-effecten van conditie en rekenvaardigheidniveau. Het verwerven van de rekenvaardigheden verliep significant efficiënter (in termen van verwervingstijd) in de interventiegroep dan in de controlegroep. Er werden geen significante effecten van de interventie op rekenprestaties, cognitieve belasting en verwerkingstijd gevonden. Mogelijk liggen verstorende praktijkvariabelen ten grondslag aan het uitblijven van effecten van de interventie op cognitieve belasting en rekenprestaties. Toekomstig praktijkonderzoek vergt meer controles in de implementatiefase en de mogelijkheid tot at random toewijzing aan condities. Echter, over het algemeen waren rekenaars met lagere en hogere rekenvaardigheden in de experimentele groep tevreden over de inzet van uitgewerkte voorbeelden. Dat lijkt een gezonde basis voor het verbeteren van rekenprestaties met behulp van uitgewerkte voorbeelden in de toekomst.
Description: Van Loon-Hillen, N. (2009). Effect van Procesgerichte Uitgewerkte Voorbeelden op Rekenprestaties, Cognitieve Belasting en Verwerkingstijd van Groep 6-basisschoolleerlingen. Juli, 13, 2009, Heerlen, Nederland: Open Universiteit Nederland.
URI: http://hdl.handle.net/1820/2022
Appears in Collections:MSc Learning Sciences

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
OWNLoon-13072009.pdf491.77 kBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.