Effecten van een Herontwerp van de Sleutelvariabelen van Probleemgestuurd Onderwijs op de Perceptie van Studenten van de Leeromgeving

Abstract

PGO wordt beschouwd als een onderwijskundig ontwerp dat de kenmerken heeft van een krachtige leeromgeving. De vier sleutelvariabelen van de PGO leeromgeving zijn (1) het studentgestuurde leerproces, (2) de PGO groep, (3) de tutor en (4) de probleemtaak als startpunt van het leren. Dit onderzoek sluit aan bij ontwerpgericht onderzoek dat tot doel heeft de PGO leeromgeving kwalitatief te verbeteren door een herontwerp van de sleutelvariabelen. Het onderzoek is opgesplitst in twee studies. Het doel van Studie 1 is te onderzoeken in welke mate studenten PGO percipiëren als een krachtige leeromgeving en of er verschillen zijn tussen studenten met verschillende achtergrondkenmerken. In Studie 2 is onderzocht of een herontwerp van de vier sleutelvariabelen effect heeft op de perceptie van studenten van hun leeromgeving. Het onderzoek is uitgevoerd op een HBO opleiding voor leraar basisonderwijs waar al zo’n 15 jaar met een hybride PGO curriculum wordt gewerkt en waar ‘signs of erosion’ voelbaar zijn. Zowel in Studie 1 als Studie 2 is gebruik gemaakt van een gesloten vragenlijst gebaseerd op onderzoek van Dochy, Segers, Van den Bossche en Struyven (2005). Studie 1 betrof een survey onder alle eerste en tweedejaars studenten (N= 274). Studie 2 betrof een veldexperiment waarbij alle tweedejaars studenten (N= 104) en hun tutoren (N = 10) betrokken waren. De PGO groepen werden random toegewezen aan de experimentele en controleconditie. Ter controle op de uitvoering van het experiment vond tijdens de interventie een observatie plaats in de PGO groepen en zijn na afloop focusgesprekken gevoerd met studenten en tutoren uit de experimentele conditie. Uit de resultaten van Studie 1 kan geconcludeerd worden dat studenten de sleutelvariabelen; de PGO groep, de tutor en het werken met probleemtaken niet als krachtig ervaren. Het studentgestuurde leerproces wordt het meest positief gewaardeerd. Er blijken significante verschillen te zijn als er gekeken wordt naar achtergrondkenmerken van studenten. Eerstejaars studenten percipiëren de tutor positiever dan tweedejaars studenten. Ook bleek dat studenten die tijdens de vooropleiding geen ervaring hadden met PGO de tutor positiever percipiëren dan studenten die wel ervaring hadden. Tenslotte zijn studenten met een MBO en HAVO vooropleiding positiever over de PGO groep en optimistischer over het bereiken van de generieke doelen van PGO dan studenten met een VWO achtergrond. De kwantitatieve resultaten van Studie 2 tonen geen significante verschillen op de sleutelvariabelen tussen studenten uit de experimentele conditie en controle conditie. Investeren in de sleutelvariabelen lijkt echter wel effect gehad te hebben op de perceptie van studenten ten aanzien van het bereiken van de generieke doelen van PGO. Studenten uit de experimentele conditie zijn hier significant positiever over dan de studenten uit de controle conditie. Tenslotte beoordelen tutoren uit de experimentele conditie de herontworpen PGO leeromgeving als krachtig. Trefwoorden: Krachtige leeromgeving, sleutelvariabelen van een PGO leeromgeving, perceptie van studenten, herontwerp van een PGO leeromgeving, generieke doelen van PGO. C.Calon scriptie def. 1 Pagina 4 Summary PBL is considered as an educational design that has the characteristics of a powerful learning environment. The four key variables of the PBL learning environment are (1) the student directed learning process, (2) the PBL group, (3) the tutor and (4) the problem task as the starting point for the learning process. This study is in line with design-based research that aims to improve the quality of the PBL learning environment by a redesign of the key variables. the present research consists of two studies. The aim of Study 1 is to investigate to what extent students perceive PBL as a powerful learning environment and whether differences exist between students with different backgrounds. Study 2 investigates whether a redesign of the four key variables affect students’ perception of the learning environment. This research was conducted on a school for higher teacher education. The school already works with a hybrid PBL curriculum for about 15 years and ‘signs of erosion’ are felt. In Study 1 as well as in Study 2 a questionnaire with closed questions was used, based on a study of Dochy, Segers, Van den Bossche en Struyven (2005). Study 1 consists of a survey that was administered to all students of the first and second study year (N=274). Study 2 consists of a field experiment in which all the students of the second year (N=104) and their tutors (N=10) were included. The PBL groups were randomly assigned to an experimental and a control condition. The implementation of PBL in the experimental groups was monitored by observing a group meeting and by conducting focus interviews with both students and tutors of those groups. Based on the results of Study 1, we conclude that students do not perceive the key variables, i.e. the PBL group, the tutor and the problem task as powerful. The student- directed learning process is valued most positive. Significant differences exist with respect to background variables: First year students perceive the tutor as more positive than second year students. In addition, when students do not have PBL experience in prior education, they perceive the tutor as more positive than students with prior PBL experience. Finally, students with an MBO and HAVO prior education are more positive about the PBL group and they are more optimistic about reaching the generic goals of PBL than students with a VWO prior education. The quantitative results from Study 2 reveal no significant differences between the experimental and control condition with respect to the four key variables. Investment in the key variables however, seems to increase students’ perception of the likelihood of reaching the generic goals of PBL: Students in the experimental condition are significantly more positive about reaching the generic goals of PBL than students in the control condition. Finally, tutors from the experimental condition evaluate the redesigned PBL learning environment as powerful.