Open Universiteit
   About DSpace Software Open Universiteit border=

DSpace at Open Universiteit >
l. Master Thesis >
- School of Law MSc >

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/4273

Title: Invloed van rechtskeuze(vrijheid) op het grensoverschrijdende verzekeren binnen de Europese interne markt
Authors: Vágási, Annamária
Keywords: grensoverschrijdend verzekeren
rechtskeuze
interne markt
PEICL
Issue Date: 4-May-2012
Publisher: Open Universiteit Nederland
Abstract: Verzekeren, als economische activiteit, is historisch gezien al geruime tijd een belangrijk onderdeel van de Europese regelgeving. Het bevorderen van het vrij verkeer van verzekeringsovereenkomsten is een belangrijk onderdeel van de realisatie van de interne markt. Ondanks de inspanningen van de Europese Unie (EU) voor het bevorderen van het vrije verzekeringsverkeer is er nog steeds nauwelijks sprake van werkelijk grensoverschrijdend verzekeren. Met het vrij verkeer van diensten en door het opstellen van talrijke Europese regelingen wordt de voltooiing van de interne markt beoogd. Het verzekeringsbedrijf ondergaat belangrijke veranderingen en deze veranderingen zijn tweezijdig wat de interne markt betreft. Aan de ene kant heeft de bedrijfstak te maken met toenemende regelgeving voor de harmonisatie van de bedrijfstak, zoals Europese schade en levensrichtlijnen, en de implementaties daarvan in het recht van de lidstaten, Rome I, Solvency II die als doel hebben het faciliteren en reguleren van het verzekeringsverkeer op de interne markt. Aan de andere kant zien we ontwikkelingen op het terrein van bijvoorbeeld zorg, pensioen en levensverzekeringen, die de verschillen tussen het nationale materiële verzekeringsrecht en de positie van de verzekeringsbedrijven in verschillende lidstaten verder versterken en deze verschillen moeilijk overbrugbaar maken door hun binding met het sociale zekerheidsrecht, arbeidsrecht en de fiscale wetgeving van de nationale staten steeds verder te versterken. Doel van het scriptieonderzoek was het toetsen van de hypothese “De bestaande regelgeving van de rechtskeuzevrijheid bij grensoverschrijdende (EU) verzekeringsovereenkomsten is geen belemmering voor het realiseren van werkelijk grensoverschrijdend verzekeringsverkeer op de interne markt”. Deze hypothese is geformuleerd naar aanleiding van de in de praktijk en literatuur vaak genoemde belemmering van de groei van het verzekeringsverkeer op de interne markt, namelijk dat er onvoldoende vrijheid voor partijen bij een verzekeringsovereenkomst zou bestaan om zonder beperkingen het op hun verzekeringsovereenkomst toepasselijke recht te mogen kiezen. Onder de bestaande regelgeving wordt gedoeld op het Europeesrechtelijke en nationaalrechtelijke IPR. Werkelijk grensoverschrijdend verzekeringsverkeer op de interne markt is een uitdrukking voor de mogelijkheid om zonder interne en externe belemmeringen vanuit ene lidstaat via bijkantoor of middels vrije dienstverrichting verzekeringsovereenkomsten te sluiten. Rechtskeuzevrijheid, als onderwerp van deze scriptie, is een onderdeel van de vele factoren die het verzekeringsverkeer op de interne markt beïnvloeden. 2. Het onderzoek Het onderzoek is gebaseerd op een analyse van de algemene en op de verzekeringsovereenkomst gerichte bepalingen van Rome I, het belang van de vrijheid van rechtskeuze en de gevolgen daarvan op de uitbreiding van het verzekeringsverkeer op de interne markt. Tevens is het onderzoek gericht op het vertalen van relevante conflictrechtelijke regels naar de praktijk van het grensoverschrijdende verzekeringsverkeer. In het onderzoek heb ik aandacht besteed aan de huidige stand van zaken van het verzekeringsverkeer op de interne markt en aan de al dan niet fictieve belemmeringen voor grensoverschrijdende verzekeringsactiviteiten. Verder heb ik de betekenis van de mogelijkheid tot rechtskeuze in het verzekeringsovereenkomstenrecht en de waarborgen van deze rechtskeuzemogelijkheid geanalyseerd. Na een uitgebreid onderzoek van de toepasselijke regels uit Rome I werden alle mogelijkheden voor het maken van een rechtskeuze op een rijtje gezet. Vervolgens heb ik onderzoek gedaan naar de toepassing van deze rechtskeuzemogelijkheden op praktische verzekeringssituaties vanuit het oogpunt van riskmanagers en verzekeraars. Tenslotte zijn conclusies en aanbevelingen geformuleerd. Voor het beantwoorden van de probleemstelling heb ik beschrijvend en toetsend onderzoek verricht. Er is gebruik gemaakt van literatuuronderzoek, theoretisch onderzoek en empirisch onderzoek door het toepassen van de kwalitatieve methode waarbij survey-onderzoek en interview gebruik zullen worden. 3. Conclusies Op deze interne markt zouden verzekeraars hun producten kunnen aanbieden zonder rekening te hoeven houden met de verschillen tussen de nationale rechtsstelsels. Aanbieders van verzekeringsproducten zijn echter nog steeds gedwongen om rekening te houden met verschillende rechtsstelsels die per lidstaat de verzekeringsovereenkomst beheersen en daardoor dienen ze bij grensoverschrijdend verzekeren hun producten (veelal ingrijpend) aan te passen. De verscheidenheid van het recht op de verzekeringsovereenkomst in de lidstaten brengt mee dat de in verzekeringsovereenkomst behandelde talloze vraagstukken per lidstaat verschillend kunnen zijn. De Verordening Rome I bevat zelfstandige regels van IPR en wijst het toepasselijke recht op (verzekering)overeenkomsten gesloten tussen contractpartijen uit verschillende landen aan. Bij grensoverschrijdende verzekeringsovereenkomsten het uitgangspunt voor de toepasselijke regels van IPR is dat partijen in belangrijke mate partijautonomie toekomt. Het uitbrengen van een rechtskeuze betekent nog niet dat partijen in alle gevallen, de op hun overeenkomst van toepassing zijnde regels volledig kunnen bepalen. Dwingende regels, verplichte verzekeringen en algemeen belang in het gemeenschapsrecht begrenzen deze keuzevrijheid. Het toepasselijke recht op de verzekeringsovereenkomst bepaalt ook het recht dat een eventueel geschil tussen de contractspartijen gaat beheersen en heeft een belangrijke invloed op de uitleg van de in de overeenkomst opgenomen bepalingen. Rome I laat onverlet de keuzemogelijkheid van partijen voor een niet-statelijk recht of internationale overeenkomst als toepasselijk recht op hun overeenkomst. Hiermee wordt de keuze voor niet-statelijk recht echter niet gewaarborgd en partijen zullen vooralsnog rekening moeten houden met de dwingende regels en verplichte verzekeringen van de lidstaat waar het risico gewoonlijk is gelegen. Door het compromiskarakter van de Rome I is de partijautonomie beperkt voor de meeste contracten waarbij (M)KB en consumenten als contractspartij betrokken zijn. Deze beperking is een gevolg van de wens om zwakkere partijen beter te beschermen bij het sluiten van een verzekeringsovereenkomst. Uit het onderzoek is gebleken dat bij een grensoverschrijdende overeenkomst contractspartijen vaak een tegenstrijdig belang hebben met betrekking tot het op de verzekeringsovereenkomst toepasselijke recht. De verzekeraar wil een overeenkomst sluiten die beheerst wordt door het voor hem gebruikelijke rechtsstelsel. De verzekeringnemer wenst vooral duidelijkheid en een lage prijs en wordt vaak beschermd door wettelijke maatregelen. Uit het onderzoek is verder het gebrek aan kennis van de aanbieder gebleken met betrekking tot de bestaande rechtskeuzemogelijkheden en dat dit onderwerp nauwelijks een rol speelt bij de verzekeringsactiviteiten van de onderzochte aanbieders. Voor het geval dat binnen de verzekeringspraktijk de kennis over het bestaande IPR en de Europese regelgeving niet toereikend is, staan de rechtskeuzemogelijkheden niet duidelijk vast. Voor de aanbieders van de verzekeringsproducten zou de PEICL de mogelijkheid bieden om hun producten op basis van uniforme rechtsregels op de interne markt aan te bieden en zou de toegang van de Europese consument tot verzekeringsproducten buiten hun eigen land uitbreiden. Ondanks het feit dat door het verzekeringsbedrijf op dit moment nog niet alle rechtskeuzemogelijkheden worden benut, blijkt de hypothese niet waar te zijn. Uit mijn onderzoek is immers gebleken dat bij verzekeringsproducten ter dekking van overige risico's wel degelijk beperkingen bestaan die aanbieders weerhouden om grensoverschrijdende overeenkomsten te sluiten met (M)KB ondernemingen en consumenten. Dit betekent dat het realiseren van werkelijk grensoverschrijdend verzekeringsverkeer op de interne markt wordt belemmerd.
URI: http://hdl.handle.net/1820/4273
Appears in Collections:- School of Law MSc

Files in This Item:

File Description SizeFormat
vágási.pdf749.69 kBAdobe PDFView/Open
View Statistics

Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.

 

Valid XHTML 1.0! Copyright © 2003 - 2010 Open Universiteit - Feedback