Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/5496
Title: Zelfbepaling en de Ondersteuning daarvan in Vlaanderen: Effecten van Leeftijd en Studievorm van de Lerende
Authors: Sempels, Herta
Keywords: Zelfsturing
zelfbepaling
zelfregulatie
autonomie ondersteuning
zelfdeterminatie theorie
motivatie
SRQ-A
PIS
Maarten Vansteenkiste
Johnmarshall Reeve
Onderwijswetenschappen
Issue Date: 17-Jul-2014
Publisher: Open Universiteit
Abstract: Vanuit de vraag naar wat precies verstaan kan worden onder zelfsturing en aansluitend de mate waarin zichzelf sturen in onderwijspraktijk voorkomt, is gezocht naar theorievorming. Zelfsturing houdt meestal in zelfstandig leeractiviteit verrichten en wordt vaak toegepast als methode. Implementatie van zelf- sturing blijkt een werkpunt in onderwijspraktijk; struikelblokken zijn o.a. te veel behoud van externe sturing en het te weinig betrekken van de sociale context van leren. Omdat de “self-determination theory” (SDT) (Rochester University, 2014) de rol van externe sturing en sociale context in het leerproces positioneert door leermotivatie te betrekken, wordt van deze theorie uitgegaan. SDT benoemt het belang van vrijwillig zelfstandig handelen van de lerende en daarin het ondersteund worden door de leerkracht; in dit onderzoek noemen we dit zelfsturing door zelfbepaling. Het doel van dit onderzoek is om inzichten te betrekken bij het implementeren van zelfsturing in onderwijspraktijk en op deze wijze de implementatie te faciliteren. Er wordt uitgegaan van zelfsturing door zelfbepaling omdat de focus dan ligt op zelfsturing als houding, als gewoonte i.p.v. als methode. Concreet wordt nagaan in welke mate zelfbepaling bij lerenden voorkomt, in welke mate leerkrachten georiënteerd zijn op ondersteuning daarvan en in welke mate dit aan elkaar gerelateerd is. Tevens wordt de invloed van 1) leeftijd, 2) leerjaar en 3) studievorm van de lerende, 4) het aantal contacturen met de klastitularis, 5) sekse en 6) het aantal jaren ervaring van de leerkracht meegenomen. De deelnemers zijn lerenden lager en middelbaar onderwijs (N 929) en hun leerkrachten (N 93) in Vlaanderen. Op basis van loting zijn in één provinciehoofdstad alle scholen van één onderwijsnet geselecteerd. Deze scholen zijn persoonlijk of via mail uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek. De scholen hebben ook aangegeven welke onderzoeksresultaten ze voor hun schoolwerking zinvol vinden. De gebruikte meetinstrumenten zijn twee gevalideerde vragenlijsten: Problems in School Questionnaire (PIS) (Deci, Schwartz, Sheinman, & Ryan, 1981) om in kaart te brengen hoe leerkrachten staan tegenover het ondersteunen van zelfbepaling in onderwijspraktijk (OO-score), en Academic Self-Regulation Questionnaire (SRQ-A) (Ryan & Connell, 1989) om in kaart te brengen wat lerenden opgeven als reden om schoolwerk te verrichten (RAI-score). Resultaten geven aan dat de gemiddelde scores laag uitvallen. Verwacht werd dat leeftijd geen invloed zou hebben op RAI-score maar ze neemt lineair significant af naargelang de leeftijd; na het vierde leerjaar daalt de gemiddelde RAI-score zelfs zeer sterk. Qua studievorm scoort vooral technisch secundair onderwijs (TSO) laag. De beroepservaring van de leerkracht correleert positief met RAI-score maar slechts in zeer lichte mate. Mogelijke oorzaken van deze resultaten worden besproken. Correlatie tussen het aantal contacturen met de leerkracht en de scores is gevonden maar dient verder onderzocht te worden. Voor sekse zijn geen significante verschillen gevonden. Ondersteuning door de leerkracht heeft positieve invloed op de leermotivatie van de lerenden. Of de mate van die invloed verhoogt kan worden door de kenmerken van SDT te implementeren in onderwijspraktijk vergt vervolgonderzoek.
Description: Sempels, H. (2014). Zelfbepaling en de Ondersteuning daarvan in Vlaanderen: Effecten van Leeftijd en Studievorm van de Lerende. Juli, 2014, Heerlen, Nederland: Open Universiteit.
URI: http://hdl.handle.net/1820/5496
Appears in Collections:MSc Learning Sciences

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
OWHSempels-17072014.pdf306.01 kBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.