Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/6074
Title: De Coördinerend Directeur Basisonderwijs: Speelbal of Spelverdeler?
Authors: Briers, Johan
Keywords: effectief leiderschap
effectief schoolleiderschap
leiden van een scholengemeenschap
bovenschools leiderschap
kenmerken effectief schoolleiderschap basisonderwijs
beïnvloedende factoren bovenschools leiderschap
Issue Date: 14-Jul-2015
Publisher: Open Universiteit
Abstract: Dit onderzoek werd opgestart vanuit de vraag naar het onderscheid tussen het leiden van een school en het leiden van een scholengemeenschap. In de literatuur werd gezocht naar kenmerken van effectief leiderschap en vervolgens specifiek naar effectief schoolleiderschap en effectief bovenschools leiderschap. Hierbij werd eveneens gezocht naar middelen om deze effectiviteit te meten. De indicatoren van het beleidsvoerend vermogen (Vanhoof, Deneire & Van Petegem, 2012) bleken hiervoor geschikt. Het doel van het onderzoek was het onderscheid tussen effectief schoolleiderschap en effectief bovenschools leiderschap uit te klaren. De centrale vraag was: Hoe kan een scholengemeenschap basisonderwijs effectief worden geleid? De volgende onderzoeksvragen werden hierbij geformuleerd: 1) Wat zijn de kenmerken van effectief bovenschools leiderschap? 2) Worden de kenmerken van effectief bovenschools leiderschap toegepast door de coördinerend directeurs? Welke kenmerken missen zij hierin? 3) Welke rol speelt de indicator “doeltreffende communicatie” in de afstemming tussen de culturele en structurele kenmerken van de participerende scholen? 4) Hoe sterk is de relatie tussen de indicator doeltreffende communicatie en de overige indicatoren van het beleidsvoerend vermogen? 5) Welke functiekenmerken van de coördinerend directeurs komen het vaakst voor bij scholengemeenschappen met kenmerken van effectief bovenschools leiderschap? Om deze deelvragen te beantwoorden, werden drie onderzoeksmethoden gebruikt: literatuuronderzoek, kwantitatief onderzoek (enquête) en kwalitatief onderzoek (interview). Via literatuuronderzoek werden de kenmerken van effectief bovenschools leiderschap in kaart gebracht en werd afgeleid hoe de indicatoren van het beleidsvoerend vermogen kunnen gebruikt worden als meetinstrument voor effectief leiderschap. Vervolgens werd in een enquête onderzocht in welke mate de coördinerend directeurs de indicatoren van het beleidsvoerend vermogen toepasten in hun leiderschap. Omdat de coördinerend directeurs een bepalende rol hebben in de wijze waarop het bovenschools leiderschap wordt vormgegeven, werden hun functiekenmerken opgenomen in dit onderzoek. Omwille van de complexe context van een scholengemeenschap werd de invloed van de doeltreffende communicatie in het bovenschools leiderschap afzonderlijk onderzocht. Dit gebeurde zowel in de enquête als in het interview. De participanten aan het onderzoek waren coördinerend directeurs basisonderwijs. Ze werden via e-mail uitgenodigd tot deelname. Aan de enquête namen zestig coördinerend directeurs deel. Bij acht coördinerend directeurs werd een interview afgenomen. De resultaten van dit onderzoek beschrijven het onderscheid tussen schools en bovenschools leiderschap en bieden een breed beeld van de factoren die de effectiviteit van het bovenschoolse leiderschap beïnvloeden. De scholengemeenschap basisonderwijs vormt een complexe context met diverse actoren waarin de coördinerend directeurs effectief bovenschools leiderschap trachten te realiseren. Hierbij worden de indicatoren van het beleidsvoerend vermogen niet in gelijke mate toegepast. De indicator doeltreffende communicatie speelt een belangrijke rol in de realisatie van effectief bovenschools leiderschap door de ontwikkeling van een gezamenlijke visie en de stimulatie van doelbewuste gezamenlijke structuren. De effectiviteit van deze indicator bepaalt of de coördinerend directeur de speelbal is van de actoren in de scholengemeenschap dan wel de spelverdeler die zorgt voor coördinatie en af-stemming. Coördinerend directeurs en schoolbesturen kunnen deze resultaten gebruiken om het eigen functioneren in de scholengemeenschap te optimaliseren. De resultaten zijn tevens bruikbaar om professionaliseringsactiviteiten voor alle betrokken actoren uit te werken.
Description: Briers, J. (2015). De Coördinerend Directeur Basisonderwijs: Speelbal of Spelverdeler?. Juli, 114, 2015, Heerlen, Nederland: Open Universiteit.
URI: http://hdl.handle.net/1820/6074
Appears in Collections:MSc Learning Sciences

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
OWJBriers-14072015.pdf2.07 MBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.