Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/6144
Title: Samenhang tussen de abiotische kenmerken en de macrofaunakwaliteit van R5-beken in de Peel en Maasvallei
Other Titles: [Relation between abiotic features and macroinvertebrates in R5-streams in North-Limburg (in Dutch)]
Authors: van de Sande, Rina
van der Laan, Caroline
Keywords: Ecologische kwaliteit, waterkwaliteit, macrofauna, beken, tijdreeksanalyse, canonical correspondence analysis (CCA)
[Ecological quality, water quality, macroinvertebrates, streams, time series analysis, canonical correspondence analysis (CCA)]
Issue Date: Jun-2015
Publisher: Open Universiteit
Citation: van de Sande, R., & van der Laan, C. (2015). Samenhang tussen de abiotische kenmerken en de macrofaunakwaliteit van R5-beken in de Peel en Maasvallei Onderzoek uitgevoerd in opdracht van Waterschap Peel en Maasvallei, Venlo, Nl. [Relation between abiotic features and macroinvertebrates in R5-streams in North-Limburg (in Dutch)]. (Unpublished BSc Bachelor’s Thesis Environmental Sciences), Open Universiteit, Heerlen, NL.
Abstract: SAMENVATTING De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) regelt de bescherming van oppervlakte- en grondwater in Europa. Voor elk watertype zijn kwaliteitsdoelstellingen opgesteld, die uiterlijk in 2027 gehaald moeten worden. Het Waterschap Peel en Maasvallei (WPM) heeft 19 waterlichamen onder zijn hoede, voornamelijk beken. Tien van de beken van het WPM zijn van het type R5: een langzaam stromende beneden/middenloop op zand. Sinds de jaren 1990 verzamelt het WPM een grote hoeveelheid gegevens over de waterkwaliteit en de ecologische kwaliteit. Uit de metingen blijkt dat de ecologische kwaliteitsdoelstellingen bijna nergens worden gehaald. Om te onderzoeken hoe de ecologische kwaliteit van de beken samenhangt met de abiotische kenmerken, zijn de meetgegevens geanalyseerd. Het onderzoek is beperkt tot de macrofaunakwaliteit in R5-beken van het WPM. De gegevens zijn onderzocht met een tijdreeksanalyse en een multivariate analyse. Voor beide methoden zijn de meetgegevens van de macrofauna en de waterkwaliteit van het WPM bewerkt om ze geschikt te maken voor de analyse. Voor de tijdreeksanalyse zijn de gegevens gemiddeld per beek en per jaar. Voor de multivariate analyse zijn macrofaunametingen één op één gekoppeld aan waterkwaliteitsmetingen. Voor de tijdreeksanalyse is gezocht naar parameters met een aaneengesloten meetreeks van tien jaren of langer. Hieruit is een selectie gemaakt van zes zware metalen, vier indicatoren voor nutriënten, een achttal overige fysische chemische paramaters en acht bestrijdingsmiddelen. De gegevensmatrix voor de multivariate analyse bevatte uiteindelijk 46 macrofaunametingen met acht fysisch-chemische parameters, vijf metalen en drie bestrijdingsmiddelen. Daarnaast is het inrichtingstype van de beek op het meetpunt meegenomen. Voor de tijdreeksanalyse is voor elk van de beken gekeken naar de ontwikkeling van de macrofaunascores en de meetwaarden voor abiotische factoren. Correlatiecoëfficiënten zijn berekend om de samenhang te bepalen tussen de verschillende abiotische factoren en de macrofaunascores. De multivariate analyse is uitgevoerd met een canonical correspondence analysis (CCA) om te bepalen hoeveel van de variantie in de macrofaunascores verklaard kan worden door de omgevingsparameters (waterkwaliteit en inrichtingstype). Voor alle vier de groepen van waterkwaliteitsparameters zijn correlatiecoëfficiënten berekend met de macrofaunascores. Geen van deze correlaties wijst op een duidelijke samenhang. De waterkwaliteit is in alle beken verbeterd, maar uit de resultaten van de tijdreeksanalyse blijkt geen direct effect van de onderzochte parameters op de macrofaunakwaliteit. Ook de CCA laat geen duidelijk verband zien tussen macrofaunascores en de onderzochte waterkwaliteitsparameters. Daar lijkt het inrichtingstype de grootste verklarende waarde te bieden. De tijdreeksanalyse wijst ook in die richting. Gewenste soorten zijn vooral te vinden in natuurlijke beken en de ongewenste soorten in genormaliseerde beken. Voor de waterkwaliteitsparameters zijn de verbanden minder duidelijk. In het onderzoek kon niet achterhaald worden hoe de ecologische kwaliteit van de macrofauna samenhangt met de abiotische factoren in de R5-beken. Het onderzoek is er niet in geslaagd om het Waterschap Peel en Maasvallei inhoudelijk handvatten aan te reiken voor de gewenste stuurvariabelen. Om de juiste conclusies uit de onderzoeksgegevens te kunnen trekken is een eerste vereiste dat de database zo volledig mogelijk is. De belangrijkste aanbeveling luidt dan ook om de database aan te vullen met gegevens over stroomsnelheid, beschaduwing en fluctuaties in waterafvoer. Een tweede aanbeveling is om consistentie in de bemonstering aan te brengen, zodat een database wordt opgebouwd met metingen die vergelijkbaar zijn in de tijd en per locatie. Aangeraden wordt om tegelijk met de macrofaunabemonstering ook een watermonster te nemen en de overige fysisch-chemische kenmerken daarbij direct te meten en te noteren.
Description: ABSTRACT The Waterschap Peel en Maasvallei (WPM) is managing a total of 19 waterbodies. Most of these waterbodies are streams. Up until now, the ecological quality of these streams is lagging behind. All streams display ecological quality scores which lay below the standards set by the European Water Framework Directive (WFD). For WPM it is not always clear why the streams perform so poorly. In order to get some answers, WPM has requested an investigation based on their data. This research has been confined to ten of the streams, all of the R5-type: slowly flowing on sand. A time series analysis and a multivariate analysis were performed on these streams to establish the relationships between scores on the invertebrate quality on the one hand and water quality factors on the other hand. Neither of the analysis methods revealed a clear-cut correlation between the investigated abiotic variables and the ecological score on the invertebrate quality. The investigation did show that the streams have become less polluted over the years. It also showed that the streams do differ in water quality. However, these differences do not supply a clear explanation for the poor invertebrate quality of the streams. In part this lack of correlations can be ascribed to flaws in the existing database. Although this study was not successful in providing WPM with the necessary clues as how to improve the ecological quality of the streams, it does provide some useful suggestions on how to improve and complete the existing database.
URI: http://hdl.handle.net/1820/6144
Appears in Collections:BSc Environmental Sciences

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
VMAB2015vj-M135-BEKEN-PWAE20150719-nonedit.pdf13.22 MBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.