Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/6602
Title: Hoe oefenen familiebedrijven jv control uit binnen Nederlandse joint venture relaties? Een case study onderzoek naar de wijze waarop familiebedrijven invloed uitoefenen op het gedrag van hun joint ventures.
Authors: Bartman
Keywords: Joint venture - Joint venture control - JV control - Control - Management control - Family business Familiebedrijven - Control mechanisms Controlmechanismen - Tightness of control Mate van control - Focus of control Focus van control
Issue Date: 15-Feb-2015
Publisher: Open Universiteit Nederland
Abstract: Samenvatting Om joint ventures succesvol te kunnen laten functioneren is de uitoefening van jv control (joint venture control) van cruciaal belang. Ondanks de gevestigde positie van familiebedrijfsonderzoek en de toenemende integratie van deze onderzoek discipline binnen de wetenschappelijke hoofd-stromen, is er zover bekend nog geen specifiek onderzoek verricht naar jv control in de context van familiebedrijven. In het kader van een verdere integratie van familiebedrijfsonderzoek binnen het vakgebied Management control, is onderzoek gedaan naar de wijze waarop familiebedrijven jv control uitoefenen binnen Nederlandse joint venture relaties. Naar aanleiding van literatuuronder-zoek met betrekking tot jv control en familiebedrijven zijn, aan de hand van de drie dimensies van jv control (jv controlmechanismen, de mate van jv control en de focus van jv control), verwachtingen uitgesproken over de wijze waarop deze jv control wordt uitgeoefend. Middels meervoudig case study onderzoek zijn deze proposities vervolgens getoetst in de praktijk. Hiervoor zijn zowel joint venture relaties tussen familiebedrijven als joint venture relaties tussen familiebedrijven en niet-familiebedrijven onderzocht. JV controlmechanismen: In belangrijke mate kan geconcludeerd worden dat de onderzochte familie-bedrijven middels de grote persoonlijke betrokkenheid van hun familieleden overwegend informele jv control uitoefenen. Dit geldt ook met betrekking tot de overbrugging van verschillen in de uitoefening van jv control met haar joint venture partners. Hoewel informele jv control bij de onderzochte familiebedrijven in de loop der tijd formeler wordt, behoudt zij haar overwegend informele karakter. Deze conclusies lijken ook op te gaan voor het laag ontwikkelde niet-familiebedrijf in één van de cases. De twee hoog ontwikkelde niet-familiebedrijven in het onderzoek maken daarentegen vooral gebruik van formele jv controlmechanismen. De mate van jv control: De mate waarin (familie) bedrijven jv control uitoefenen verschilt per case, maar lijkt positief te correleren met de mate waarin zij betrokken zijn bij de activiteiten van de joint venture. In tegenstelling tot de verwachting zijn ook de onderzochte laag ontwikkelde familie-bedrijven, die volledig in familiehanden zijn, bereid joint venture relaties aan te gaan. Hierbij nemen zij binnen relaties met andere familiebedrijven genoegen met relatief gelijkwaardige eigendoms-belangen en een gedeelde invloed op de management- en controlprocessen van de joint venture. Hierbij is het expliciet positioneren van familieleden op strategische posities binnen de joint venture organisatie niet noodzakelijk. Tenslotte kan in belangrijke mate geconcludeerd worden dat de onderzochte hoog ontwikkelde familiebedrijven, die volledig in familiehanden zijn, geen independent joint ventures zullen toestaan. De focus van jv control: De verwachting dat familiebedrijven zullen kiezen voor split control joint ventures indien zij geen dominante jv control over de gehele joint venture kunnen verkrijgen, wordt slechts in beperkte mate ondersteund door de onderzochte joint venture relaties tussen familie-bedrijven en niet-familiebedrijven. Binnen de onderzochte joint venture relaties met niet-familiebedrijven oefenen de familiebedrijven dominante jv control uit over de gehele joint venture. Naast bovenstaande conclusies kunnen er ook conclusies getrokken worden aan de hand van het ‘spelen’ van de verkregen onderzoeksdata. De meest opvallende conclusies met betrekking tot familiebedrijven betreffen de eenvoudige en kleine kern van mensen binnen de onderzochte familiebedrijfssystemen en de paternalistische trekken van alle familiebedrijven. Ook valt op dat de familiebedrijven in het onderzoek slechts in beperkte mate operationeel samenwerken met hun partners, dat de onderzochte familiebedrijven uitsluitend joint ventures aan gaan met partners met de zelfde mate van ontwikkeling, dat de onderzochte familiebedrijven binnen joint ventures met niet-familiebedrijven het beste geïnformeerd zijn en dat zij hun grotere onderhandelingsmacht binnen deze relaties ook daadwerkelijk inzetten. Met betrekking tot jv control kan geconcludeerd worden dat de laag ontwikkelde familiebedrijven in het onderzoek beschikken over zwak ontwikkelde management- en controlsystemen en de hoog ontwikkelde familiebedrijven de beschikking hebben over goed ontwikkelde management- en controlsystemen. Uit het onderzoek blijkt dat relationele verschillen binnen joint ventures tussen familiebedrijven en niet-familiebedrijven kunnen leiden tot een grotere controlcomplexiteit en een ander bijbehorend jv controlpatroon dan binnen joint venture relaties tussen familiebedrijven het geval is. Daarnaast blijken de controlkenmerken van zowel de joint venture cases tussen familiebedrijven als de joint venture cases tussen familiebedrijven en niet-familiebedrijven in grote lijnen overeen te komen met de jv controlpatronen uit het jv controlpatronenmodel van Kamminga en Van der Meer-Kooistra (2007). De verschillen zijn verklaarbaar, maar niet aan de hand van de specifieke kenmerken van familiebedrijven. Keywords Kernwoorden - Joint venture - Joint venture control - JV control - Control - Management control - Family business Familiebedrijven - Control mechanisms Controlmechanismen - Tightness of control Mate van control - Focus of control Focus van control
URI: http://hdl.handle.net/1820/6602
Appears in Collections:MSc Management Science

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Bartman R scriptie 15-02-2015.pdf1.61 MBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.