Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/7913
Title: Planmatig en Opbrengstgericht Werken aan Zelfredzaamheidsvaardigheden met Leerlingen met een (Ernstige) Verstandelijke Beperking. Een Onderwijskundig Ontwerponderzoek naar het Ontwerpen van Onderwijs met Behulp van het 4C-ID-model in het SO-ZML.
Authors: Tenback, Christy
Keywords: speciaal onderwijs
zeer moeilijk lerenden
4C-ID-model
zelfredzaamheidsvaardigheden
planmatig werken
opbrengstgericht werken
onderwijskundig ontwerponderzoek
Issue Date: 20-Jun-2017
Publisher: Open Universiteit
Abstract: Sinds 2010 zijn er verschillende ontwikkelingen in gang gezet om het planmatig en opbrengstgericht werken in het speciaal onderwijs te verbeteren. Deze ontwikkelingen hebben op de G.J. van der Ploeg te Hoogeveen, school voor zeer moeilijk lerenden (ZML), geleid tot een planmatig en opbrengstgericht onderwijsaanbod voor de basisvakken taal en rekenen. Op dit moment ontbreekt er een planmatige manier van werken ten aanzien van het ontwikkelen van zelfredzaamheidsvaardigheden waaronder het zorgdragen voor het dagelijks eten (CED-groep, 2012). Omdat het instructie-ontwerpmodel 4C-ID (Van Merriënboer & Kirschner, 2013) lijkt aan te sluiten bij de kenmerken van de leerlingen wordt dit model als uitgangspunt gekozen. Het doel van het onderzoek is tweeledig: enerzijds wordt er een onderwijsaanbod ten aanzien van zelfredzaamheidsvaardigheden ontworpen en getest, anderzijds worden er ontwerpprincipes geformuleerd met betrekking tot het ontwerpen van onderwijs voor leerlingen in het speciaal onderwijs. De onderzoeksgroep bestaat uit de vaste groep onderwijsgevenden van de G.J. van der Ploegschool (n = 9). Om de betrouwbaarheid van het onderzoek te verhogen is gebruik gemaakt van een focusgroep van zes vertegenwoordigers van drie andere scholen die feedback hebben gegeven op het ontwerp. Alle participanten hebben vrijwillig deelgenomen aan het onderzoek. Er is gekozen voor het uitvoeren van een onderwijskundig ontwerponderzoek volgens de onderzoeksfasen van McKenney en Reeves (2012). In de exploratie- en analysefase is er literatuuronderzoek gedaan, is de beginsituatie vastgesteld met behulp van observatie van lessen en een interview met onderwijsgevenden en is het instapniveau van de leerlingen bepaald met behulp van de leerlijn. In de constructie- en ontwerpfase is in een iteratief proces het ontwerp geschreven met behulp van het 4C-ID-model. Er zijn leertaken beschreven in drie taakklassen opeenvolgend in moeilijkheidsgraad. Er is vormgegeven aan ondersteunende informatie, procedurele informatie en een deeltaakoefening. In de evaluatie- en reflectiefase is de lessituatie met het werken met het ontwerp vastgesteld met behulp van observaties en een interview met de onderwijsgevenden, is feedback op het ontwerp verzameld met behulp van een interview met een focusgroep en is het niveau van de leerlingen bepaald met behulp van de leerlijn. Uit de resultaten blijkt, dat het ontwerp ondersteunt bij het meer planmatig en opbrengstgericht werken tijdens de lessen zelfredzaamheid en dat de leerresultaten van leerlingen meetbaar gemaakt kunnen worden. Geconcludeerd kan worden dat het 4C-ID-model voor de onderwijsgevenden van de G.J. van der Ploegschool een handvat is om het werken aan de ontwikkeling van zelfredzaamheidsvaardigheden planmatig en opbrengstgericht vorm te geven. Voor het ontwerpen van onderwijs aan zeer moeilijk lerenden biedt het model vele kansen. Het aanbieden van hele leertaken in een context met de mogelijkheid van het aanbieden van deeltaakoefeningen past bij de doelgroep. Bij het ontwerpen van ondersteunende informatie zal zal specifiek aandacht besteed moeten worden aan het aanbieden ervan op een concreet niveau en veelal voor iedere leertaak in plaats van voor een taakklasse. Ten aanzien van de procedurele informatie is het aan te bevelen het afbouwen van de fysieke ondersteuning door een onderwijsgevende en het afbouwen van de materiële ondersteuning beide te specificeren. Het volledig afbouwen van materiële ondersteuning is voor de doelgroep niet altijd mogelijk.
Description: Tenback, C. (2017). Planmatig en Opbrengstgericht Werken aan Zelfredzaamheidsvaardigheden met Leerlingen met een (Ernstige) Verstandelijke Beperking. Een Onderwijskundig Ontwerponderzoek naar het Ontwerpen van Onderwijs met Behulp van het 4C-ID-model in het SO-ZML. Juni, 20, 2017, Heerlen, Nederland: Open Universiteit.
URI: http://hdl.handle.net/1820/7913
Appears in Collections:MSc Learning Sciences

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
OWCTenback-20062017.docx698.4 kBMicrosoft Word XMLView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.