Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/7925
Title: Zij Maken het Verschil De Invloed die de Stijl van Leidinggeven, Sociale Steun van Collega’s en Werkdruk in het Primair Onderwijs Heeft op de Professionele Ontwikkeling, Bevlogenheid en Organisatiebetrokkenheid van Leerkrachten.
Authors: de Haas, Anne
Keywords: Leiderschapsstijl
Transformationeel leiderschap
Gespreid leiderschap
Laisser faire leiderschap
Sociale steun van collega’s
Primair Onderwijs 
Nederland 
Professionele Ontwikkeling
Bevlogenheid
organisatiebetrokkenheid
Job-Demands Resource Model  
Issue Date: 30-Mar-2017
Publisher: Open Universiteit
Abstract: Achtergrond Tussen 2015 en 2025 ontstaat een groot lerarentekort. Een zeer belangrijke factor die van belang is om leerkrachten langer te kunnen laten werken en te binden aan de werkgever, is professionele ontwikkeling. Twee variabelen die nauw in relatie staan tot professionele ontwikkeling zijn betrokkenheid en bevlogenheid. Deze drie variabelen worden beïnvloed door werkdruk, de stijl van leidinggeven en de ontvangen sociale steun van collega’s. Doel Het effect van de verschillende stijlen van leidinggeven en sociale steun van collega’s op de mate van professionele ontwikkeling, bevlogenheid en organisatiebetrokkenheid wordt in de context van het Job Demands-Resources (JD-R) model onderzocht, waarbij het hoofdeffect en het modererend effect van werkdruk wordt meegenomen via een vragenlijst. Dit wordt op een kwantitatieve manier onderzocht. De variabelen die gebruikt worden in het onderzoek kunnen beschouwd worden als intervalniveau en worden ook zodanig gemeten. Deelnemers, procedure, onderzoeksontwerp Er wordt in dit onderzoek gekozen voor convenience sampling. Aan dit onderzoek hebben drie besturen voor Primair Onderwijs in West-Nederland deelgenomen. Er hebben 160 leerkrachten aan het onderzoek meegedaan. Van de respondenten was 87,4% vrouw en 12,6% man. De respondenten waren tussen de 21 en 64 jaar oud en gemiddeld 43,9 jaar oud. Naast de vragen over de variabelen werd ook gevraagd naar geslacht, leeftijd, locatienaam, plaats en opleidingsniveau. De vragenlijst bestond uit 93 vragen. Meetinstrumenten Voor professionele ontwikkeling is het meetinstrument van Evers, Kreijns en Van der Heijden (2016a) gebruikt. Voor bevlogenheid wordt de Utrechtse Bevlogenheidsschaal (UBES) van Bakker en Schaufeli (1999) gebruikt. Voor organisatiebetrokkenheid wordt de Special Education Teacher Survey-variant van De Gilder, Van den Heuvel en Ellemers (1997) gebruikt. Voor werkdruk wordt de Job Content Questionnaire (JCQ)-variant van Kwakman (2003) gebruikt. Voor transformationeel leiderschap wordt er gebruik gemaakt van de vragenlijst Charismatisch Leiderschap In Organisaties, de CLIO, van De Hoogh, Den Hartog en Koopman (2004). Voor laisser faire leiderschap wordt de CLIO-variant van Raasveld (2007) gebruikt. Gespreid leiderschap wordt gemeten met een instrument dat Evers, Kreijns en Klaeijsen (2016b) hebben ontwikkeld. Sociale steun van collega’s wordt gemeten met Van der Heijden (2003) haar vragenlijst. Resultaten Voor alle uitkomstmaten bleek transformationeel leiderschap het meest gerelateerd aan hogere mate van professionele ontwikkeling en bevlogenheid van de leerkrachten, terwijl de laisser faire stijl het meeste samenhing met grotere mate van organisatiebetrokkenheid. Het verband tussen leiderschapsstijl en de drie uitkomstmaten werd niet gemodereerd door werkdruk, zoals uit eerder onderzoek verwacht zou worden. Werkdruk en sociale steun als hoofdeffecten laten een significant (positief) verband zien met professionele ontwikkeling en lijken, in tegenstelling tot de verwachting, geen rol te spelen bij organisatiebetrokkenheid en bevlogenheid. Mogelijk komt dit doordat de werkdruk in dit onderzoek gemiddeld als laag werd beoordeeld waardoor het moeilijk wordt een effect van werkdruk op de uitkomstmaten te detecteren. Wel werd een significant moderator effect gevonden van ervaren werkdruk op de relatie van ervaren sociale steun met bevlogenheid. Leerkrachten die een lage werkdruk ervaren, lijken significant meer bevlogenheid te ervaren wanneer de ervaren sociale steun hoog is. Dit resultaat was tegengesteld aan de verwachting, waarbij verondersteld werd dat bevlogenheid juist groter wordt bij een combinatie van hoge ervaren werkdruk en hoge ervaren sociale steun. Het lijkt erop dat de factor van sociale steun van collega’s minder belangrijk is om betrokken medewerkers te krijgen bij ervaren hoge werkdruk dan werd aangenomen. Conclusies Geconcludeerd kan worden dat in dit onderzoek alleen transformationeel leiderschap samenhangt met alle drie uitkomstmaten, terwijl de gespreid en laisser faire leiderschapsstijlen alleen een effect tonen op de organisatiebetrokkenheid. Daarmee is organisatiebetrokkenheid de enige uitkomstmaat waarmee alle leiderschapsstijlen een significant verband hebben. Opvallend was dat gespreid leiderschap tegen de verwachting in geen samenhang liet zien met professionele ontwikkeling en bevlogenheid. Mogelijke verklaring zou kunnen zijn dat transformationeel leiderschap in de regressiemodellen een dominante voorspeller was, waardoor de mogelijke relatie tussen gespreid leiderschap met professionele ontwikkeling en bevlogenheid, die wel in de bivariate correlaties tot uiting komt, verdwijnt. Een andere verklaring zou kunnen zijn dat gespreid leiderschap een aantal passieve componenten heeft en minder hiërarchisch georiënteerd is, waardoor deze leiderschapsstijl in organisaties kan leiden tot rolconflicten.
Description: Haas, A. (2017). Zij maken het verschil” De invloed die de stijl van leidinggeven, sociale steun van collega’s en werkdruk in het Primair Onderwijs heeft op de professionele ontwikkeling, bevlogenheid en organisatiebetrokkenheid van leerkrachten. Maart, 30, 2017, Heerlen, Nederland: Open Universiteit
URI: http://hdl.handle.net/1820/7925
Appears in Collections:MSc Learning Sciences

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
OWAde Haas -30032017.docx6.91 MBMicrosoft Word XMLView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.