Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/8524
Title: Voorbij grenzen. Reflectieprocessen in het samenwerken van professionals.
Authors: Schuttevaar, Ruben
Keywords: Reflection
Boundary crossing
Change management
Delphi-method
Activity System
Collaboration
Practice Development
Issue Date: 28-Aug-2017
Publisher: Open Universiteit Nederland
Abstract: In dit onderzoek stond de vraag centraal: ‘in hoeverre draagt boundary crossing bij aan een gezamenlijk reflectieproces in het samenwerken van professionals?’ Het onderzoek, een single casestudie, gaat over boundary crossing en reflectieprocessen dat nieuwe inzichten kan bieden op verandermanagement. Boundary crossing gaat over het heen en weer bewegen van professionals tussen praktijken (organisaties). De reflectieprocessen betreffen het delen van perspectieven voorbij de grenzen van de eigen praktijk en het gezamenlijk reflecteren van professionals op praktijkvraagstukken. Voorbij de grenzen van de eigen praktijk. Vanuit het oogpunt van boundary crossing gaat het dan om het ontstaan van een proces van het opnieuw bekijken en bevragen van de eigen praktijk in een verregaande kritische vorm. Deze vorm van reflectie zou mogelijk kunnen leiden tot leren, verandering, het transformatief handelen van professionals en collectieve praktijkontwikkeling binnen de context van jeugdhulpverlening. Om deze vraag te onderzoeken is een kwalitatieve onderzoeksmethode toegepast. Het betreft een Delphi-methode en een focusgroeponderzoek. Bij de analyse van de resultaten speelde het activiteitensysteem van Engeström een belangrijke rol. Binnen een activiteitensysteem vinden activiteiten plaats door handelen van individuen. Een activiteit gaat uit van een subject, in dit geval een professional in de jeugdhulpverlening. Het subject is gericht op een object. In de jeugdhulpverlening is dat de cliënt. Professionals voeren doelgerichte handelingen uit die een bepaalde uitkomst beoogt voor cliënten. In het activiteitensysteem wordt onderscheid gemaakt in en rekening gehouden met factoren, zoals regels, gemeenschappen (meerstemmige groepen professionals bezig met jeugdhulpverlening), hulpmiddelen en een verdeling van taken tussen professionals en tussen praktijken. Dit alles vanuit een perspectief waarbij meerdere praktijken betrokken zijn. Het activiteitensysteem fungeerde als een lens voor het vinden van spanningsvelden. Vanuit de theorie van boundary crossing zijn die spanningsvelden belangrijk om dat daar leerpotentieel in zit voor praktijkontwikkeling. Voor transformatief handelen is het daarbij essentieel om te gaan werken met die spanningsvelden. Het onderzoek laat zien dat er spanningsvelden zijn getypeerd op zowel macro-, meso- als microniveau. Voorbeelden zijn marktwerking, betrokkenheid van professionals en verschillen in doelen. Situaties die aanleiding zijn tot boundary crossing zijn bijvoorbeeld veiligheid van cliënten en meervoudige problematiek. Het leermechanisme reflectie ontstaat bij deze vormen van boundary crossing, vooral door interacties. De mate ervan kon niet goed worden vastgesteld en het is bovendien afhankelijk van de vorm van boundary crossing. Vormen van boundary crossing zijn overlegvormen, leerbijeenkomsten en netwerken. De literatuur gaf vooral relevante inzichten op het gebied van spanningsvelden, boundary crossing, leren door boundary crossing, verschillen in de mate van reflecteren en uitdrukkingsvormen van transformatief handelen bij problemen in de samenwerking. Hoewel de uitgangspunten van de literatuur bepaalde verwachtingen gaven, waren de resultaten beperkt om vergaande conclusies te kunnen trekken. De conclusie van dit onderzoek is dat boundary crossing bijdraagt aan een gezamenlijk reflectieproces in het samenwerken binnen de collectieve praktijk van jeugdhulpverlening. Hierop zijn enkele nuanceringen te maken. Zo is enerzijds de inhoud en diepgang van de reflectieve processen evenals het effect op samenwerken en transformatief handelen onvoldoende inzichtelijk geworden. Perspectieven worden wel gedeeld, maar het is niet duidelijk in hoeverre die perspectieven ook over elkaars praktijken gaan. De spanningsvelden tot slot, worden niet expliciet ingebracht bij boundary crossing. Dat zijn juist thema’s om op te reflecteren, omdat daar leerpotentieel zit. Hoewel er wel uitdrukkingen zijn om transformatief te handelen, zijn er geen uitdrukkingen zichtbaar geworden die erop duiden dat spanningsvelden daadwerkelijk worden opgepakt of onderwerp van bespreking zijn. Uit het onderzoek blijkt dat boundary crossing leidt tot reflectieve processen, maar dat dit kritisch reflecteren tussen professionals over praktijken heen, niet expliciet wordt ingezet als leermechanisme voor transformatie of transformatief handelen in een collectieve praktijk gericht op een gemeenschappelijk doel, namelijk een zo optimaal mogelijke hulpverlening voor de cliënt.
URI: http://hdl.handle.net/1820/8524
Appears in Collections:MSc Management Science

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Schuttevaar R scriptie_DEF_17072017.pdf1.79 MBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.