Open Universiteit

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1820/8674
Title: Uitbreiding parlementaire immuniteit in Nederland; Een inzicht in de (on)mogelijkheden
Authors: Elden, B. van
Keywords: onschendbaarheid
immuniteit
parlement
Wilders
Europa
EHRM
Issue Date: 2017
Publisher: Open Universiteit
Abstract: In dit onderzoek komt de immuniteit voor parlementsleden aan de orde. In de Nederlandse wet wordt er weinig extra speelruimte voor parlementsleden gecreëerd: parlementsleden kennen in Nederland geen grotere uitingsvrijheid dan anderen en moeten zich, net als ieder ander, voor vermeende strafbare feiten bij de rechter verantwoorden. Er geldt in Nederland één uitzondering: parlementsleden kunnen niet worden vervolgd voor uitingen die zij doen tijdens officiële parlementaire vergaderingen. In die vergaderingen bepaalt de voorzitter hoe ver de deelnemers mogen gaan en is er geen ruimte voor de rechter om iets van die uitspraken te vinden. Maar daar houdt het voor Nederlandse parlementsleden wel op! De afgelopen jaren is geregeld door parlementsleden geroepen dat hun immuniteit wel iets ruimer zou mogen worden vormgegeven. Wilders gaf dit duidelijk aan in de twee rechtszaken waarbij hij in het verdachtenbankje stond, maar ook Femke Halsema kaartte dit onderwerp expliciet aan bij haar vertrek uit de Tweede Kamer. In de literatuur zijn er ook verschillende schrijvers te vinden die van mening zijn dat het in Nederland allemaal wel iets uitgebreider mag worden geregeld. (Tegenstanders zijn er natuurlijk ook). Het al dan niet uitbreiden van parlementaire immuniteit is in beginsel een politieke keuze. Maar voordat er keuzes kunnen worden gemaakt, dienen de opties duidelijk op tafel te liggen. In Europa zien we dat lidstaten de immuniteit voor hun parlementsleden op verschillende wijzen hebben vormgegeven. Het is interessant om daar kritisch naar te kijken en de bijzondere elementen daaruit de destilleren. Welke elementen zouden we in Nederland kunnen toepassen? En natuurlijk speelt de rechtspraak ook een grote rol. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft verschillende zaken behandeld waarin de parlementaire immuniteit aan de orde kwam. Bijzonderheden en vaste lijnen uit die jurisprudentie dienen net zo goed op tafel te worden gelegd. Doel van dit onderzoek is een helder en compleet beeld te schetsen van de mogelijkheden om de parlementaire immuniteit in Nederland uit te kunnen breiden. De volgende vraag staat dan ook centraal: op welke wijze kan de parlementaire immuniteit in Nederland worden uitgebreid? In het eerste hoofdstuk wordt eerst aandacht besteed aan het mogelijke onderscheid tussen parlementaire onschendbaarheid en immuniteit. In de Nederlandse praktijk worden deze termen door elkaar gebruikt, terwijl in internationaal opzicht wel een onderscheid kan worden gemaakt. Daarom wordt ervoor gekozen immuniteit ruim te definiëren: zowel elementen van onschendbaarheid als immuniteit maken deel uit van de werkdefinitie. Daarna wordt de ontwikkeling van de parlementaire immuniteit in het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk tegen het licht gehouden. De vormen van immuniteit in andere Lidstaten van de Raad van Europa kunnen veelal worden gezien als afgeleiden van deze twee hoofdvormen. Tenslotte wordt de ontwikkeling van de parlementaire immuniteit in Nederland besproken. In hoofdstuk 2 wordt stilgestaan bij de vormgeving van de parlementaire immuniteit in Nederland. De omschreven stand van zaken in wet- en regelgeving, jurisprudentie en literatuur gezamenlijk vormt de status quo en daarmee de startpositie voor de bepaling van de uitbreidingsruimte van de parlementaire immuniteit in Nederland. In hoofdstuk 3 worden de formele uitbreidingsmogelijkheden besproken. Daarbij wordt ingegaan op de mogelijkheden tot uitbreiding voor plaatsgebonden immuniteit, de persoons- of functiegebonden immuniteit en onschendbaarheid. De wetgeving zoals vormgegeven in lidstaten van de Raad van Europa en de regels die gelden voor leden van het Europese Parlement worden daarbij als leidraad genomen. In hoofdstuk 4 wordt ingezoomd op de rechtspraak van het EHRM. Tenslotte wordt in hoofdstuk 5 het antwoord gegeven op de onderzoeksvraag. Hier komen de huidige vormgeving, de formele uitbreidingsmogelijkheden en de jurisprudentie van het EHRM samen en wordt uiteengezet in hoeverre de immuniteit van parlementsleden in Nederland kan worden uitgebreid. Dit onderzoek biedt de lezer kortom een goed beeld van de kansen en mogelijkheden tot uitbreiding van de immuniteit voor Nederlandse parlementsleden. Op basis van de gepresenteerde informatie kan een ieder de vraag voor zichzelf beantwoorden óf en hoe de parlementaire immuniteit in Nederland eventueel moet worden uitgebreid.
URI: http://hdl.handle.net/1820/8674
Appears in Collections:Master of Law

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
van elden.pdf588.5 kBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.